To właśnie ten dzień! Znalazłeś nową pracę lub… szef tak wyprowadził Cię z równowagi, że postanowiłeś zakończyć z nim współpracę. Ale czekaj, zanim zaczniesz otwierać szampana, musisz jeszcze przygotować wypowiedzenie umowy o pracę. My pomożemy w tym szczęśliwym dniu i przedstawimy podstawowe informacje.
Trzy formy zakończenia współpracy
To, jak powinno wyglądać Twoje wypowiedzenie, zależy przede wszystkim od tego, na jakich warunkach rozwiązujesz umowę o pracę. Możliwości są trzy:
- rozwiązanie z zachowaniem okresu wypowiedzenia,
- rozwiązanie w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia,
- rozwiązanie na mocy porozumienia stron.
Omówimy każdą z tych sytuacji oraz pokażemy, jakie elementy powinien zawierać dokument w poszczególnych przypadkach.
Wypowiedzenie z zachowaniem okresu przejściowego
To najbardziej klasyczny przypadek. W sytuacji, gdy rezygnujesz z pracy, obowiązuje Cię okres wypowiedzenia, czyli czas, w którym nadal musisz wykonywać swoje zadania, zanim umowa przestanie obowiązywać.
Długość okresu wypowiedzenia w zależności od stażu
To, ile wynosi okres wypowiedzenia, zależy od stażu pracy u danego pracodawcy. Obowiązują następujące progi:
- 3 miesiące — jeśli przepracowałeś co najmniej 3 lata,
- 1 miesiąc — jeśli przepracowałeś dłużej niż 6 miesięcy, lecz krócej niż 3 lata,
- 2 tygodnie — jeśli Twój staż pracy nie przekroczył 6 miesięcy.
Od kiedy liczyć okres wypowiedzenia
Okres wypowiedzenia nie liczy się od dnia złożenia dokumentu o rezygnacji z pracy. Najczęściej zaczyna się on od początku kolejnego miesiąca kalendarzowego. Wyjątkiem jest sytuacja, w której okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie — wtedy liczony jest od najbliższej niedzieli.
Przykład: jeśli złożysz wypowiedzenie 15 marca i obowiązuje Cię trzymiesięczny okres, Twoja umowa wygasa z końcem czerwca, a nie z końcem maja.
Tryb natychmiastowy — kiedy możesz z niego skorzystać
Umowę o pracę można rozwiązać w trybie natychmiastowym, bez okresu wypowiedzenia. Taka możliwość jest jednak dopuszczalna tylko w dwóch przypadkach określonych przepisami Kodeksu pracy:
- gdy pracownik nie zostanie przeniesiony na inne stanowisko po przedstawieniu orzeczenia lekarskiego, w którym stwierdza się szkodliwy wpływ zajmowanego stanowiska na zdrowie,
- gdy pracodawca dopuści się ciężkiego naruszenia obowiązków wobec pracownika.
Ciężkie naruszenie obowiązków to np. niewypłacenie wynagrodzenia w terminie, niezapewnienie bezpiecznych warunków pracy, mobbing lub rażące łamanie przepisów BHP. W takim wypadku w dokumencie wypowiedzenia musisz szczegółowo opisać zaistniałą sytuację oraz wskazać odpowiedni artykuł Kodeksu pracy.
Porozumienie stron — elastyczne zakończenie współpracy
Trzecią możliwością jest rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia obu stron. Może to nastąpić zarówno na wniosek pracodawcy, jak i pracownika, przy czym musi między nimi występować zgodność co do warunków wypowiedzenia.
Z tego rozwiązania możesz skorzystać, gdy np. znalazłeś nową pracę i chciałbyś rozpocząć ją od zaraz. Pracodawca nie musi się na to zgodzić, ale tak naprawdę — nic nie tracisz, warto jest być przygotowanym na taką opcję. W dokumencie porozumienia stron trzeba określić:
- datę rozwiązania umowy,
- sposób rozliczenia niewykorzystanego urlopu,
- ewentualne dodatkowe warunki (np. odprawę).
Jak napisać wypowiedzenie — obowiązkowe składniki dokumentu
Jeśli chcesz złożyć wypowiedzenie umowy o pracę, to możesz skorzystać z jednego ze wzorów dostępnych w internecie lub napisać go samodzielnie. W drugim wypadku trzeba wiedzieć, jakie informacje powinno się zawrzeć.
Dane formalne dokumentu
Każdy dokument powinien zawierać:
- miejscowość i datę utworzenia go,
- dane pracownika (imię, nazwisko, adres zamieszkania),
- dane pracodawcy (nazwa firmy, adres siedziby, dane osoby upoważnionej do przyjęcia wypowiedzenia),
- stosowny nagłówek (rodzaj rozwiązania umowy, np. „Wypowiedzenie umowy o pracę” lub „Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia”).
Informacje dotyczące umowy i terminów
Następnie należy zamieścić informacje dotyczące:
- daty zawarcia umowy,
- jej numeru (jeśli został nadany),
- okresu wypowiedzenia (lub daty rozwiązania w przypadku porozumienia stron),
- daty ostatniego dnia pracy.
Dokument musi zostać podpisany własnoręcznie przez pracownika. Pracodawca z kolei składa podpis potwierdzający przyjęcie wypowiedzenia na egzemplarzu pozostającym u pracownika.
Dodatkowe wymogi przy rozwiązaniu natychmiastowym
Jeśli dokument dotyczy rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym, należy podać przyczynę wypowiedzenia, odnosząc się jednocześnie do adekwatnego artykułu Kodeksu pracy (najczęściej art. 55 § 1¹). Opis przyczyny musi być konkretny — ogólniki typu „nieprawidłowe traktowanie” nie wystarczą.
Przygotuj dwa egzemplarze
Na koniec zalecamy, aby wypowiedzenie przygotować w dwóch kopiach, abyś mógł zachować jedną z nich. Dzięki temu będziesz mieć dowód, że dokument został zaakceptowany i podpisany przez Twojego szefa. Egzemplarz dla pracownika powinien zawierać adnotację pracodawcy o przyjęciu dokumentu wraz z datą i podpisem osoby upoważnionej.