Kategoria: Pomoc prawna
Realnie znaczy w sposób rzeczywisty, zgodny z tym, co istnieje naprawdę. Słownik PWN podaje 3 znaczenia tego określenia: istniejący w rzeczywistości, możliwy do wykonania lub urzeczywistnienia oraz odznaczający się realizmem bądź zdrowym rozsądkiem. Myśleć realnie to patrzeć na świat pragmatycznie i opierać się na aktualnych danych.
- Co znaczy realnie według słownika PWN
- Kiedy grupa lub chory umysł myli się co do rzeczywistości
- Myśleć realnie, czyli oceniać sytuację i swoje możliwości
Co znaczy realnie według słownika PWN
Aby uprościć sobie świat, człowiek od dawien dawna wymyślał definicje. Również określenie „realnie” ma swoją kategorię. Według słownika PWN słowo „realny” ma 3 znaczenia, a jego odpowiedniki to:
- «istniejący w rzeczywistości»
- «możliwy do wykonania lub urzeczywistnienia»
- «odznaczający się realizmem lub zdrowym rozsądkiem»
Większość definicji przymiotnika „realny” wiąże się z rzeczywistością. Brzmi prosto, ale co dokładnie oznacza „istniejący w rzeczywistości”? Każdy z nas widzi świat po swojemu, przez własną percepcję (czyli sposób, w jaki go odbiera). Dobrze pokazuje to bajka „Nowe Szaty Króla”. Cała społeczność podziwia tam nieistniejące królewskie szaty i tylko mały chłopiec ma odwagę powiedzieć, że „król jest nagi”.
Przykład z bajki pokazuje, jak różnica między percepcją zbiorową a obserwacją jednostkową wpływa na odbiór rzeczywistości. Gdy wszyscy wokół twierdzą, że coś istnieje, trudno zaufać własnemu osądowi, bo zgoda grupy utrudnia pojedynczej osobie wyciągnięcie samodzielnych wniosków.
Kiedy grupa lub chory umysł myli się co do rzeczywistości
Podobnie jest przy zbiorowych halucynacjach (widzeniu rzeczy, których nie ma) albo zwykłym błędzie poznawczym, któremu ulegają całe społeczności. Może to być plotka albo ślepa wiara w coś, co nie istnieje. Weryfikacja polega na wielu badaniach i dowodach, które obalają konkretną tezę. Mimo to przywiązanie do pewnych przekonań bywa silniejsze niż najtwardsze argumenty naukowe.
Wyznacznikiem rzeczywistości wydają się dane zdobyte w toku wieloletnich badań, a nie sądy większości, jak bywało niegdyś. Opinia ogółu może być jednak pewnym wskaźnikiem, na przykład przy zaburzeniach poznawczych lub chorobach takich jak schizofrenia czy psychoza. Wizje i przekonania, których nie podziela większość osób w otoczeniu, powinny być wtedy sygnałem ostrzegawczym. Problem polega na tym, że chory jest do nich silnie przywiązany i pewny, że jego percepcja opowiada o świecie realnym.
W takich stanach granica między subiektywnym doświadczeniem a obiektywnymi faktami całkowicie się rozmywa. Osoba przeżywająca halucynacje lub omamy bywa absolutnie przekonana o ich prawdziwości, choć żaden inny obserwator ich nie potwierdza. Z punktu widzenia neuronauki (nauki o mózgu) jej umysł wytwarza takie same sygnały jak przy rzeczywistych bodźcach z zewnątrz. Doświadczenia psychiczne bywają więc tak silne, że stają się nieodróżnialne od realnych zdarzeń.
Myśleć realnie, czyli oceniać sytuację i swoje możliwości
Prościej wygląda to w potocznym rozumieniu omawianego pojęcia. Myśleć realnie to patrzeć na świat pragmatycznie, zgodnie ze stanem faktycznym i w oparciu o aktualne dane. Uznana wiedza psychologiczna dodaje, że takie myślenie (czyli realistyczne) to także umiejętność stawiania celów na miarę swoich możliwości. Liczy się bieżąca sytuacja i zasoby osoby, która podejmuje wyzwanie. Innymi słowy, chodzi o dopasowanie „sił do zamiarów” oraz oszacowanie szans i ewentualnych porażek.
Realiści często uznawani są za osoby twardo stąpające po ziemi, w przeciwieństwie do optymistów czy pesymistów, którzy mają tendencję do „przechylania się” w jedną albo drugą stronę. Optymizm jednak może bardzo pomóc w osiąganiu celów – bardzo często działa na zasadzie samospełniającego się, pozytywnego proroctwa.
Osoba myśląca realnie nie ignoruje przeszkód i nie łudzi się co do własnych umiejętności. Rzetelnie ocenia swoje mocne i słabe strony, sprawdza, ile ma pieniędzy, czasu i wsparcia innych ludzi, a potem stawia cele wymagające, ale osiągalne. Takie planowanie zmniejsza ryzyko rozczarowania i wypalenia, a zwiększa szansę na sukces.
Badania psychologiczne pokazują, że lekki optymizm połączony z trzeźwą oceną sytuacji daje lepsze rezultaty niż sam realizm. Osoba, która wierzy, że poradzi sobie z wyzwaniem, a jednocześnie przygotowuje się na możliwe trudności, ma więcej motywacji do działania. Łatwiej też pokonuje przeszkody.
Myślenie realistyczne zmienia się wraz z doświadczeniem życiowym. Młodzi ludzie często przeceniają swoje możliwości. Starsze osoby bywają zbyt ostrożne w ambicjach z powodu wcześniejszych porażek. Równowaga między marzeniami a rzeczywistością wymaga stałej pracy nad samoświadomością i otwartości na informacje zwrotne z otoczenia.
