Paszport to jeden z najważniejszych dokumentów tożsamości, którym możemy się legitymować zamiast dowodu osobistego. Bez tego dokumentu nie wyjedziemy też do krajów, które nie są objęte strefą Schengen.
Czekanie na paszport
Wniosek o paszport musimy złożyć odpowiednio wcześnie. Jego wyrobienie trwa nieco dłużej niż wydanie dowodu osobistego w urzędzie. Urzędowo, termin wykonania paszportu wynosi 30 dni od daty złożenia wniosku. W niektórych przypadkach oczekiwanie może trwać nieco dłużej, szczególnie w okresach wzmożonego ruchu. Bywa, że dokument jest gotowy szybciej, jednak zawsze warto założyć, że będzie to właśnie pełen miesiąc – w przeciwnym wypadku możemy się rozczarować, zwłaszcza gdy termin wyjazdu ustalimy na ostatnią chwilę.
Największy ruch w wydziałach paszportowych przypada na sezon urlopowy, czyli maj, czerwiec i lipiec. Jeśli złożysz wniosek w okresie jesienno-zimowym, jest duża szansa, że Twój paszport będzie gotowy szybciej – nawet w ciągu 2–3 tygodni. Warto o tym pamiętać planując podróże zagraniczne i złożyć dokumenty z wyprzedzeniem.
Paszport tymczasowy jako rozwiązanie awaryjne
W wyjątkowych sytuacjach, jeśli musisz wyjechać za granicę w konkretnym terminie i nie masz 30 dni na oczekiwanie, możesz złożyć wniosek o paszport tymczasowy. Ważność tego dokumentu to 12 miesięcy, jednak nie ma dokładnych ram czasowych, w których miałoby się odbyć jego wydanie. Według przepisów, taki paszport powinien zostać wystawiony tak szybko, jak to możliwe – w praktyce może to być od kilku dni do tygodnia.
Do wniosku należy dołączyć uzasadnienie potrzeby uzyskania paszportu tymczasowego w przyspieszonym trybie. Jako powód można podać nagły wyjazd służbowy, pilną potrzebę opieki nad chorym członkiem rodziny przebywającym za granicą lub wykupioną wcześniej podróż turystyczną. Decyzję o wydaniu paszportu tymczasowego podejmuje organ paszportowy indywidualnie.
Składanie wniosku
Każdy wniosek o paszport składa się w wydziale paszportowym Urzędu Wojewódzkiego. Zależnie od miejsca zamieszkania, punkty paszportowe znajdują się w różnych lokalizacjach – przeważnie informacje o ich adresach oraz godzinach pracy opisane są na stronach internetowych urzędów wojewódzkich. W wydziale paszportowym należy złożyć komplet dokumentów, na który składa się aktualne zdjęcie paszportowe, dowód zapłaty za wydanie dokumentu, kserokopia dowodu osobistego oraz wypełniony wniosek ze wszystkimi danymi osobowymi.
Każdy paszport wydawany obecnie jest biometryczny, co oznacza, że zawiera chip z danymi biometrycznymi – odciskami palców oraz cyfrowym zapisem wizerunku twarzy. Dzięki temu dokument jest odczytywany również przy pomocy urządzeń elektronicznych, co usprawnia kontrole graniczne i podnosi poziom bezpieczeństwa.
Ważność dokumentu paszportowego
Paszport dla osoby powyżej 13 roku życia jest ważny przez 10 lat od daty wydania. Dla dziecka do 13 lat paszport jest natomiast ważny przez 5 lat. Po upływie tego okresu należy złożyć wniosek o nowy dokument – przedłużanie ważności paszportu nie jest możliwe.
Opłaty za paszport
Opłata za paszport biometryczny jest stała i wynosi 140 złotych dla osoby dorosłej. Od tej kwoty możemy odliczyć różne zniżki, zależnie od przynależności do określonych grup społecznych. Student i uczeń, a także emeryt, rencista, osoba niepełnosprawna czy posiadacze ogólnopolskiej Karty Dużej Rodziny zapłacą za paszport połowę tej kwoty, czyli 70 złotych.
Z ulgi wynoszącej 75 procent (opłata 35 złotych) mogą skorzystać:
- osoby poniżej 26 roku życia pochodzące z rodzin wielodzietnych, posiadające Kartę Dużej Rodziny,
- dzieci niepełnosprawne z rodzin wielodzietnych.
Przypadki zwolnienia z opłaty paszportowej
Istnieją też grupy uprawnionych, dla których wyrobienie paszportu jest bezpłatne. Są to:
- przedstawiciele służb mundurowych, pełniący służbę poza granicami kraju,
- osoby po 70 roku życia,
- pensjonariusze domów pomocy społecznej,
- osoby pobierające zasiłek stały i leczące się poza granicami kraju,
- osoby wymieniające paszport z powodu wady uniemożliwiającej korzystanie z dokumentu.
Aby uzyskać zwolnienie lub ulgę, należy przedłożyć odpowiednie zaświadczenia potwierdzające przynależność do danej kategorii (np. legitymację studencką, Kartę Dużej Rodziny, decyzję o przyznaniu renty lub emerytury).